1.1 ANA ARAÇ KUTUSU

Ana araçkutusu gimp’in kalbidir.Kapatamayacaginiz ve çogaltamayacaginiz tek bölüm burasidir.Içerisinde neler oldugunu görmek için hizli bir tur atalim.

*ipucu: Toolboxun içerisinde,gimpin çogu bölümünde oldugu gibi, fareyi herhangi birseyin üzerine getirip bir kaç saniye beklettiginizde genellikle bir araç ipucusu görürsünüz.Bu ipucular size onun ne ise yaradigi söyle r veya sizin araçla ne yapabileceginiz konusunda yardimci olabilir.Ayrica çogu zaman F1 tusuna bastiginizda farenin üzerinde bulundugu sey hakkinda bilgi alabilirsiniz.

1-) Araçkutusu Menüsü: Bu menü özeldir: Açtiginiz resimlerin üzerinde bululan menülerde bulunmayan birkaç komut içerir. Bu komutlar tercihler, create new dock gibi.
2-) Araç Ikonlari: Bu ikonlar çesitli araçlari aktif etmeye yarayan butonlardir.Resmin bir parçasini seçme,onlari boyama,geçir yapma,gibi.
3-) Önplan/Arkaplan Renkleri: Buradaki renk sahasi size gimp’in halihazirdaki önplan ve arkaplan renklerini gösterir. Herhangi birine tikladiginizda rengi degistirebilmeniz için bir seçme penceresi gelir.Çift basli oka tikladiginizda renkler yer degistirir.Solt alt kösedeki küçük sembole tiklarsaniz renkleri siyah ve beyaza resetler.
4-) Firça/Desen/Gradyan: Buradaki sembollerden firçaya tiklarsaniz size kullanilan firça boyutunu degistirebilmeniz için firça penceresini açar. Desene tikladiginizda hali hazirdaki deseninizi degistirebilirsiniz.Bu deseni resiminizin herhangi bir yerini doldurmak için kullanabilirsiniz. Ayni sekilde gradyana tikladiginizda gradyan penceresi açilir.
5-) Aktif Resim: (Bu gimp 2.2 ile birlikte gelen yeni bir özelliktir) Gimp’te bir seferde birçok resimle çalisabilirsiniz ,fakat ayni anda sadece birisi “aktif resim” dir. Burada aktif resimi gösteren küçük bir ikon bulabilirsiniz. Üzerine tikladiginizda halihazirda açik olan resimlerin bir listesini içeren pencere gelir. Bu pencereyle aktif olan resimi degistirebilirsiniz.(Resimin üzerine tiklayarakta o resmi aktif resim yapabilirsiniz.)

Not:Aktif image gösterimi öntanimli olarak kapali gelir.Araçkutusu seçeneklerinden açabilirsiniz.
Not:Her baslamada öntanimli olarak gimp ayni araci(firça),ayni rengi,ayni deseni seçer.Eger gimpin çikmadan önce son kullandiginiz araç,renk,firça,deseni seçmesini istiyorsaniz tercihler/giris aygitlarindaki “set input device settings on exit” seçenegini isaretleyiniz.

1.2 RESIM PENCERESI

Gimpte açilan her resim ayri bir pencerede gösterilir.(Istenirse bir çok pencerede ayni resmi açabilirsiniz ama bu kullanisli olmayacaktir.)Alisilmis bir resim penceresinde öntanimli olarak gelen elamanlarin kisa birer tanimlariyla baslayacagiz.Bu elamanlari view menüsünü kullarak görünmez yapabiliriz fakat büyük ihtimalle bunu yapmak istemeyeceksiniz.

1-) Baslik Çubugu: Resim penceresinin en üstünde resimin ismini ve birtakim temel bilgileri gösteren bir çubuk göreceksiniz. Bu çubuk aslinda pencere sistemi tarafindan saglanir gimp’le alakasi yoktur bu yüzden görünüsü degisik isletim sistemlerinde, pencere yöneticilerinde veya temalarda farklilik gösterebilir. Tercihler penceresinden bilgileri degistirebilirsiniz.
2-) Resim Menüsü: Resim menüsü baslik çubugunun hemen altinda yeralir.(tabiki siz onu ortadan kaldirmadiginiz sürece). Bu menüyle bir resim üzerinde gerçeklestirilebilecek hertürlü islemi yaparsiniz. Resim menüsüne resim üzerine sag tiklayarakta erisebilirsiniz. Birçok menü islemi klavyeden de aktiflestirilebilir. Menülerde islemlerin yanindaki tus kombinasyonlarini kullanarak bunu gerçeklestirebilrsiniz. Dahasi tercihler menüsünden use dynamic keyboard shortcuts seçenegini isaretleyerek kendi kisayollarinizida tanimlayabilirsiniz.
3-) Menü Butonu: Bu küçük butona tiklayarak da resim menüsüne ulasabilirsiniz fakat kolon deyilde satirlarla gösterimle karsilasirsiniz. Shift-F10 tuslarina basarakta bu menüye ulasabilirsiniz.
4-) Cetvel: Öntanimli yerlesimde cetveller kordinatlari gösterebilmek için resmin sol alt tarafinda gösterilir. Hangi tip koordinat kullanilacagini siz belirleyebilirsiniz. Öntaninli olarak pikseller kullanilir. Cetvellerin bir diger önemli kullanilis sekli ise klavuz olusturmaktir. Bir cetvele tiklayip onu resmin üzerine sürüklerseniz bir klavuz olusturulacaktir. Bu klavuzu kullanarak istediginiz seyleri dogru olarak konumlayabilirsiniz. Klavuzlar üzerlerine tiklanarak tasinabilirler ve silmek için resmin disina sürüklemeniz yeterlidir.
5-) Quickmask Toggle: Resim penceresinin sol alt kösesinde yeralan alir. Quick mask seçenegini açmaya ve kapamaya yarar. Quickmask seçilmis alani resmin içinde göstermek için kullanisli bir yoldur.
6-) Gösterici Kordinatlar: Resim penceresinin sol alt kösesindeki bu dikdörtgen o anki kordinatlari gösterir(mouse kullaniyorsaniz bu mouseunuzun kordinatlaridir).
7-) Birimler Menüsü: (Bu özellik gimp 2.2 ile birlikte gelmistir; gimp 2.0 da bulunmamaktadir). Öntanimli olarak cetveller ve diger birkaç amaç için kullanilan birimler pixeldir. Bu menüyü kullanarak inc, cm, veya daha birkaç degisik birime çevirebilirsiniz.
Yakinlasma Butonu: (Bu özellik gimp 2.2 ile birlikte gelmistir; gimp 2.0 da bulunmamaktadir). Resme yakinlasmak için birkaç degisik yol daha vardir ama en basiti bu gibi görünmektedir.
9-) Statü Alani: Statü alani resmin altinda bulunur. Genellikle öntanimli olarak resmin hangi parçasinin o anda aktif oldugunu ve resmin kullandigi sistem hafizasini gösterir. Burda görünen bilgileri tercihleri kullanarak özellestirebilirsiniz. Zaman harcayan islerle ugrasirken statü alani geçici olarak hangi islemin yapildigini ve o islemin ilerlemedeki yerini gösterir.

Not: Resim tarafindan kullanilan hafiza miktari resim dosya boyutundan oldukça farklidir. Örnegin 69.7Kb lik bir png dosyasi görüntülenirken hafizada 246Kb’lik bir yer kaplar. Bunun 2 nedeni vardir. Birincisi dosya sikistirilmis png halinden eski haline getirilir. Digeride GIMP undo komutunun kullanimi için hafizada resimin bir kopyasini saklar.

10-) Iptal Butonu: Pencerenin sag alt kösesinde bulunur. Karmasik ve zaman harcayacak bir islem baslattiginizda ve islenirken yapmamaniz gerektigine karar verirseniz bu dügme hemen iptal etmenize yarar.
11-) Dolasma Kontrolü: Bu resmin sag alt kösesinde yer alan birbirlerini kesen 2 oktan olusan küçük bir dügmedir. Üzerine tiklayip sol fare tusuna basili tutarsaniz, resmin minyatürünü gösteren,çerçevelenmis bir pencere gelir. Fareyi hareket ettirerek resmin degisik yerlerine göz gezdirebilirsiniz. Küçük bir parçasi gözüken büyük resimler için dolasim penceresi resmin istediginiz yerine ulasmak için en uygun yoldur.
12-) Etkin Olmayan Dolum Alani: Bu dolum alani aktif resim ile aktif olmayan dolum alanini ayirir. Böylelikle ikisini ayiredebilirsiniz. Genelde aktif olmayan alana herhangi bir islem yada filtre uygulayamazsiniz.
13-) Resim Görüntüsü: Resim penceresinin en önemli parçasi tabiki resim görüntüsüdür. Pencerenin merkezine yerlesmistir, resim sinirlaniri bellirtmek için sari benekli bir çizgiyle çevrilidir. Resmin yakinlasma derecesini çesitli yollarla yapabilirsiniz, bunlardan biride menudeki yakinlasma ayarina erismektir.
14-) Resim Penceresi Ölçeklendirme Tusu: Bu tus basili tutulursa, resim penceresi ölçüleri degistiginde resimde kendiliginden ölçeklendirilicektir.

1.3 DIYALOGLAR DOCKING

1.3.1 Docking çubugu

Gimp 2.0 ve 2.2′de diyalog pencerelerinin ekraniniza yerlesimiyle iligili bir çok esneklik vardir. Her diyalogu kendi penceresinde açmak yerine, docklari kullanarak bunlari beraberce gruplandirabilirsiniz. Docklar pencerelerinizi sürekli olarak tutabileceginiz kapsayici bir penceredir. Docklarla resim pencerelerinizi gruplandiramazsiniz. Sürekli olmayan dialoglarida tutamazsiniz. Örnegin tercihler diyalogu ve yeni resim diyalogu.

Her dockun bir dock çubugu vardir, yukaridaki sekilde aydinlatilmis alan. Bu çubuklar ince gri renkli çubuklardir. Kolay farkedilecek bir çubuk deyildir. Çogu insan özellikle bakmadigi sürece bu çubugu göremez.

1.3.2 Docking Sürükleme Tutacagi

Her dockable dialogun bir sürükleme tutacagi vardir. Yukaridaki sekilde aydinlatilmistir.Fare üzerine geldiginde sekil degistirmesinden farkedebilirsiniz. Bir dialogu docka tutturmak için onun sürükleme tutacagina tiklarsiniz ve herhangi bir dock çubugunun üstüne birakirsiniz böylece o docka tutunmus olur.

Bir dock çubuguna birden çok diyalog sürükleyebilirsiniz. Bunu yaptiginizda dockta her yeni diyalog için üzerinde o diyalogu simgeleyen bir ikonla sekme açilir. Böylece tiklayarak istediginiz diyaloga ulasabilirsiniz.

1.3.3 Resim Menüsü

Bazi docklar resim menüsü içerir. Bu liste gimp’te açik olan bütün resimleri listeler ve dockta hangi resmin bilgileri görünüyorsa onun ismini gösterir. Resim menüsünü kullanarak farkli bir resim seçebilirsiniz. Eger Auto butonu basiliysa, menü sürekli olarak gimpin o anki aktif olan resmin ismini gösterir, yani o an üzerinde çalismakta oldugunuz resmi.
Öntanimli olarak katmanlar, kanallar, yollar docku üst kisminda bir resim menüsü içerir. Diger docklarda bu yoktur. Isterseniz asagida tanimlanan sekmeler menüsünden show image menu ye tiklayarak resim menüsü ekleyip kaldirabilirsiniz.

1.3.4 Sekmeler menüsü

Her diyalogda tab menü butonuna tiklayarak özel bir menüye ulasabilirsiniz. Yukaridaki sekilde aydinlatilmis alandir. Aslinda menülerde gözüken komutlar diyalogdan diyaloga farklilik gösterir ama genelde hepsinde yeni sekme olusturma, sekmeleri kapama,ayirma gibi komutlar vardir.

Sekmeler menüsü bize assagidakilere erismemizi saglar.

Context Menü
Her sekme menüsünün en üstünde bulunur. O diyalogun context menüsüne erisimi saglar. Diyaloga özgü islemleri içerir. Örnegin desen menüsü için context menü desenleri islemek için bir grup islem içerir.

Sekme Ekle
Bu giris size bir altmenü içerisinde yeni sekme olarak ekleyebileceginiz bir çok diyalog penceresi gösterir.

Sekmeyi Kapat
Sekmeleri kapatir. Docktaki son diyalogu kapatmak diyalogun kapanmasina neden olur. Sekmeyi kapat butonuna tiklayarakta ayni islemi gerçeklestirebilirsiniz.

Sekmeyi Ayir
Docktaki diyaloglari ayirir.

Önceki Boyut

Diyalogun içerisindeki elamanlarin ölçülerini degistirmenizi saglar.
Sekme Stili

Bu seçenek aynidockta birden fazla dialog oldugu zaman çikar. Sekmelerin nasil gözükecegini belirler. 5 .çesidi vardir fakat hepsi her türden dialogda gözükmez:
Icon
Bu seçenek diyalog tipinine göre bir ikon gösterir.

Current Status
Bu seçenek birseyleri seçmeniz gereken diyaloglarda aktifdir, firça, desen, gradyan gibi. Sekmede o an seçilmis olan itemi gösterir.

Text
Bu seçenek sekmede diyalog tipini yaziyla gösterir.

Icon and Text
Size daha genis bir sekme gösterir çünkü hem ikon hemde yaziyladiyalog tipini gösterir.

Status and Text
Bu seçenek hem seçilmis olan itemi hemde diyalog tipini yaziyla gösterir.

Liste olarak göster; Klavuz olarak göster
Bu seçenek diyalogunuzda bulunan itemlerin liste yada klavuz seklinde gösterimini tercih etmenizi saglar. Liste gösteriminde itemler alt alta siralanmistir ve yanlarinda isimleri vardir. Klavuz gösteriminde ise yatay sekilde siralanmislardir ve yanlarinda isimler ve bilgiler yoktur. Iki tercihinde kendine göre avantaji vardir. Liste seklinde gösterim size daha çok bilgi gösterir, klavuz seklinde gösterim ise bir kerede çok daha fazla seçenegin nasil gözüktügüne bakmaniza izin verir. Firçalar ve desenler için öntanimli olani klavuz birçok baska diyalog içinse listedir.

Resim Menüsünü Göster
Bu bir toggledir eger seçiliyse dockun en üstünde bir resim menüsü görünür.

Auto follow active image
Buda bir toogledir . Ancak resim menüsü görünürken anlamlilasir. Aktif olan resim degistiginde resim menüsünde görünen ismin ve diyalogun içeriginin(eger resimle baglantiliysa) degismesini saglar.

Not:Dökümanları hazırlayan sevgili Samet Yıldırım arkadaşıma teşekkürü bir borç bilirim.